Ngũ Tuần Là Gì? Hội Thánh Ngũ Tuần Có Phải Tin Lành Không?

Khi nghe đến cụm từ Ngũ Tuần, nhiều người Công giáo Việt Nam nghĩ ngay đến lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống. Nhưng nếu nghe những tên như “Hội Thánh Ngũ Tuần”, “Phúc Âm Ngũ Tuần” hay “Pentecostal Church”, đây lại là tên của một truyền thống Kitô giáo thuộc thế giới Tin Lành.

Nói ngắn gọn: Hội Thánh Ngũ Tuần thuộc truyền thống Tin Lành, nhưng Ngũ Tuần không đồng nghĩa với toàn bộ đạo Tin Lành. Đây là một phong trào hình thành mạnh mẽ từ đầu thế kỷ XX, đặc biệt nhấn mạnh hoạt động của Chúa Thánh Thần, phép báp têm trong Thánh Linh, các ân tứ thiêng liêng, cầu nguyện chữa lành và hiện tượng nói tiếng lạ.

Đồng thời, cần phân biệt rõ Lễ Ngũ Tuần trong Kinh Thánh với phong trào Ngũ Tuần. Biến cố Chúa Thánh Thần hiện xuống trong sách Công vụ Tông đồ thuộc về di sản chung của Kitô giáo từ thời các Tông đồ; còn Pentecostalism là một phong trào Kitô giáo xuất hiện gần hai thiên niên kỷ sau đó.

Ngũ Tuần là gì?

Từ “Ngũ Tuần” trong tiếng Việt tương ứng với từ Pentecost trong tiếng Anh. Tên gọi này bắt nguồn từ một từ Hy Lạp mang nghĩa “thứ năm mươi”, liên hệ đến ngày lễ được cử hành vào ngày thứ 50.

Trong Tân Ước, sách Công vụ Tông đồ chương 2 thuật lại rằng các môn đệ đang quy tụ tại Jerusalem vào ngày lễ Ngũ Tuần thì Chúa Thánh Thần ngự xuống trên họ. Tác giả mô tả những dấu chỉ như tiếng động tựa gió mạnh, những hình lưỡi giống như lửa và việc các môn đệ bắt đầu nói những ngôn ngữ khác.

Đối với Công giáo, biến cố này được cử hành trong Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, kết thúc mùa Phục Sinh và có ý nghĩa đặc biệt đối với sứ mạng truyền giáo của Hội Thánh.

Các Kitô hữu Ngũ Tuần cũng lấy chính Công vụ 2 làm một trong những nền tảng quan trọng cho linh đạo của mình. Họ tin rằng hoạt động mạnh mẽ của Chúa Thánh Thần được mô tả trong thời Hội Thánh sơ khai vẫn có thể được kinh nghiệm trong đời sống Kitô hữu ngày nay.

Do đó, tên gọi Pentecostal – Ngũ Tuần được dùng để chỉ những Kitô hữu đặc biệt nhấn mạnh đến kinh nghiệm về Chúa Thánh Thần và các ân tứ được nói đến trong Tân Ước.

Hội Thánh Ngũ Tuần là gì?

Hội Thánh Ngũ Tuần không phải là tên của một Giáo hội duy nhất trên toàn thế giới có một vị lãnh đạo tối cao giống mô hình Giáo hội Công giáo.

Đúng hơn, “Ngũ Tuần” là tên của một truyền thống hoặc phong trào Kitô giáo. Trong phong trào này tồn tại rất nhiều hệ phái, giáo hội, hội thánh độc lập và mạng lưới truyền giáo khác nhau.

Một trong những tổ chức nổi tiếng nhất là Assemblies of God, thường được dịch là Hội đồng hoặc Giáo hội Phúc Âm Ngũ Tuần tùy từng quốc gia. Ngoài ra còn có Church of God, International Church of the Foursquare Gospel, Pentecostal Holiness Church và nhiều tổ chức khác.

Vì vậy, khi nói “người Ngũ Tuần tin rằng…” cần thận trọng. Có những giáo lý rất phổ biến trong phong trào, nhưng không phải tất cả các hệ phái Ngũ Tuần đều hoàn toàn giống nhau.

Hội Thánh Ngũ Tuần có phải Tin Lành không?

Có. Theo cách phân loại tôn giáo phổ biến tại Việt Nam, các Hội Thánh Ngũ Tuần thuộc đạo Tin Lành.

Xét về lịch sử thần học, Ngũ Tuần cũng phát triển bên trong thế giới Protestant – Kháng Cách, tức dòng Kitô giáo hình thành sau cuộc Cải Cách Tin Lành thế kỷ XVI.

Tuy nhiên, nói “Ngũ Tuần là Tin Lành” không có nghĩa Tin Lành chính là Ngũ Tuần. Tin Lành là một phạm vi rộng hơn rất nhiều, bao gồm Lutheran, Reformed, Presbyterian, Baptist, Methodist, Anglican trong một số cách phân loại, Adventist, Pentecostal và nhiều truyền thống khác.

Ở Việt Nam, từ “Tin Lành” thường được dùng khá rộng để gọi các Giáo hội Protestant. Trong tiếng Anh, cần phân biệt thêm hai từ Protestant và Evangelical. Hai khái niệm này có liên hệ nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa.

Nhiều tín hữu Ngũ Tuần đồng thời tự nhận mình là Evangelical – Phúc Âm, nhưng Pentecostalism vẫn có bản sắc thần học và linh đạo riêng.

Nguồn gốc phong trào Ngũ Tuần hiện đại

Phong trào Ngũ Tuần hiện đại không xuất hiện trực tiếp vào ngày lễ Ngũ Tuần của thế kỷ I rồi tồn tại như một tổ chức riêng biệt liên tục cho đến ngày nay.

Nguồn gốc trực tiếp của Pentecostalism phải được đặt trong các phong trào phục hưng Tin Lành cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, đặc biệt là truyền thống Holiness tại Hoa Kỳ.

Charles Fox Parham và Topeka năm 1901

Một nhân vật thường được nhắc đến trong giai đoạn đầu là nhà giảng đạo Charles Fox Parham. Tại một trường Kinh Thánh ở Topeka, Kansas, vào khoảng năm 1901, Parham và những người theo ông bắt đầu liên hệ việc “báp têm trong Chúa Thánh Thần” với hiện tượng nói tiếng lạ.

Tư tưởng này về sau trở thành một đặc điểm quan trọng của nhiều hệ phái Ngũ Tuần cổ điển.

William J. Seymour và cuộc phục hưng Azusa Street

Bước ngoặt lớn nhất diễn ra vài năm sau với William J. Seymour, một nhà giảng đạo người Mỹ gốc Phi.

Năm 1906, Seymour lãnh đạo các buổi cầu nguyện tại Los Angeles. Các cuộc nhóm sau đó chuyển đến một tòa nhà đơn sơ tại 312 Azusa Street.

Tại đây, nhiều người cho biết họ trải nghiệm việc được đầy dẫy Chúa Thánh Thần, nói tiếng lạ, cầu nguyện chữa lành và những hình thức thờ phượng giàu cảm xúc.

Azusa Street không nhất thiết là điểm duy nhất nơi những hiện tượng Ngũ Tuần xuất hiện, nhưng nó trở thành trung tâm truyền bá quan trọng nhất của Pentecostalism đầu thế kỷ XX. Những người đến tham dự sau đó trở về nhiều vùng của Hoa Kỳ hoặc đi truyền giáo ở nước ngoài, giúp phong trào lan nhanh sang nhiều châu lục.

Người Ngũ Tuần tin vào những gì?

Giữa các hệ phái có những khác biệt nhất định, nhưng phần lớn các Giáo hội Ngũ Tuần cổ điển chia sẻ nhiều niềm tin căn bản với các cộng đồng Tin Lành khác.

1. Tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi

Đa số các hệ phái Ngũ Tuần cổ điển tuyên xưng một Thiên Chúa trong Ba Ngôi: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.

Điểm này tạo nên một nền tảng Kitô giáo quan trọng mà họ chia sẻ với Công giáo, Chính Thống giáo và phần lớn các Giáo hội Tin Lành. Người muốn tìm hiểu sâu hơn có thể xem bài giải thích về Thiên Chúa Ba Ngôi.

2. Chúa Giêsu Kitô là Đấng Cứu Thế

Người Ngũ Tuần tin vào Đức Giêsu Kitô, sự chết và phục sinh của Người, đồng thời nhìn nhận ơn cứu độ được ban cho con người nhờ Đức Kitô.

Họ đặc biệt nhấn mạnh đến sự hoán cải cá nhân, đức tin vào Chúa Giêsu và kinh nghiệm được “tái sinh” hay “sinh lại”.

3. Kinh Thánh là thẩm quyền tối cao

Giống phần lớn truyền thống Tin Lành, người Ngũ Tuần dành vị trí trung tâm cho Kinh Thánh và thường xem Kinh Thánh là thẩm quyền tối cao đối với đức tin và đời sống Kitô hữu.

Điều này khác với Công giáo, nơi Kinh Thánh được đón nhận trong mối liên hệ với Thánh Truyền và Huấn quyền của Giáo hội.

4. Báp têm trong Chúa Thánh Linh

Một đặc điểm nổi bật của Ngũ Tuần là giáo lý về báp têm trong Chúa Thánh Linh, tiếng Anh là Baptism in the Holy Spirit.

Trong nhiều truyền thống Ngũ Tuần, đây được hiểu là một kinh nghiệm đặc biệt trong đời sống người đã tin Chúa, qua đó người tín hữu được Chúa Thánh Linh ban sức mạnh để sống đời sống Kitô hữu, cầu nguyện và làm chứng cho Tin Mừng.

Khái niệm này không nên nhầm với Bí tích Rửa Tội của Công giáo.

5. Các ân tứ của Chúa Thánh Thần vẫn hoạt động

Người Ngũ Tuần thường tin rằng các ân tứ được nhắc đến trong Tân Ước như nói tiếng lạ, giải thích tiếng lạ, lời tiên tri, chữa lành hay các hình thức đặc biệt của cầu nguyện không chỉ thuộc về thời các Tông đồ.

Theo họ, Chúa Thánh Thần vẫn có thể ban những ân tứ này cho Kitô hữu ngày nay.

6. Chú trọng truyền giáo

Phong trào Ngũ Tuần có truyền thống truyền giáo rất mạnh. Việc loan báo Tin Mừng, thành lập Hội Thánh mới và kêu gọi người khác tin Chúa thường giữ vị trí trung tâm trong đời sống của nhiều cộng đồng.

7. Tin Chúa Giêsu sẽ trở lại

Giống các truyền thống Kitô giáo khác, người Ngũ Tuần tin vào sự trở lại của Chúa Giêsu Kitô. Nhiều hệ phái Ngũ Tuần có khuynh hướng nhấn mạnh mạnh mẽ hơn đến chủ đề thời sau hết và việc chuẩn bị cho ngày Chúa trở lại.

Người Ngũ Tuần có nói tiếng lạ không?

Nói tiếng lạ – thường được gọi là speaking in tongues hay glossolalia – là một trong những đặc điểm khiến Pentecostalism được biết đến rộng rãi nhất.

Nền tảng thường được viện dẫn là Công vụ 2, khi các môn đệ được đầy Chúa Thánh Thần và bắt đầu nói những ngôn ngữ khác. Những đoạn khác như Công vụ 10, Công vụ 19 và 1 Côrintô 12–14 cũng giữ vai trò quan trọng trong cách hiểu của người Ngũ Tuần.

Một số hệ phái, nổi bật như Assemblies of God, dạy rằng nói tiếng lạ là dấu chỉ thể lý ban đầu của việc một tín hữu được báp têm trong Chúa Thánh Linh.

Tuy nhiên, không nên biến điều này thành khẳng định rằng mọi tín hữu Ngũ Tuần trên thế giới đều nói tiếng lạ hoặc tất cả các Giáo hội Ngũ Tuần đều có cách giải thích giống hệt nhau.

Ngay trong thế giới Pentecostal cũng tồn tại những khác biệt về thời điểm, ý nghĩa và cách sử dụng ân tứ này.

Sinh hoạt của Hội Thánh Ngũ Tuần như thế nào?

Nếu bước vào một buổi nhóm Ngũ Tuần, người Công giáo có thể cảm thấy hình thức thờ phượng khá khác với một Thánh lễ.

Nhiều Hội Thánh sử dụng ban nhạc, guitar, trống và các bài thánh ca hiện đại. Tín hữu có thể đứng hát, giơ tay, cầu nguyện thành tiếng hoặc đáp lại lời giảng.

Bài giảng của mục sư thường chiếm một phần quan trọng trong buổi nhóm. Sau bài giảng có thể có cầu nguyện cá nhân, cầu nguyện chữa lành hoặc mời những người muốn tin Chúa tiến lên phía trước.

Tuy nhiên, cần tránh hình dung rằng mọi cộng đồng Ngũ Tuần đều có những buổi nhóm quá khích hay mất trật tự. Phong cách thực tế thay đổi rất lớn tùy quốc gia, hệ phái, Hội Thánh địa phương và truyền thống mục vụ.

Ngũ Tuần, Tin Lành Phúc Âm và phong trào Đặc Sủng có giống nhau không?

Ba khái niệm này có nhiều vùng giao nhau nhưng không phải là một.

Khái niệm	Ý nghĩa chính
Tin Lành / Protestant	Phạm vi rộng gồm nhiều truyền thống Kitô giáo phát triển ngoài Công giáo và Chính Thống giáo, đặc biệt từ sau cuộc Cải Cách thế kỷ XVI.
Evangelical / Phúc Âm	Dòng Kitô giáo nhấn mạnh Kinh Thánh, sự hoán cải cá nhân, ơn cứu độ trong Đức Kitô và truyền giáo.
Pentecostal / Ngũ Tuần	Một truyền thống thuộc thế giới Tin Lành, đặc biệt nhấn mạnh báp têm trong Thánh Linh và các ân tứ của Chúa Thánh Thần.
Charismatic / Đặc Sủng	Phong trào đón nhận nhiều yếu tố linh đạo liên quan đến các ân tứ Thánh Thần nhưng tín hữu có thể vẫn ở trong Công giáo, Anh giáo, Lutheran hoặc các Giáo hội khác.

Điểm cuối cùng đặc biệt quan trọng: một người Công giáo thuộc phong trào Canh Tân Đặc Sủng không vì thế trở thành tín hữu Ngũ Tuần.

Người Công giáo Đặc Sủng vẫn thuộc Giáo hội Công giáo, vẫn cử hành các Bí tích, nhìn nhận Đức Giáo hoàng, Thánh Truyền và Huấn quyền Công giáo. Họ chỉ có một linh đạo đặc biệt chú trọng hơn đến cầu nguyện, Chúa Thánh Thần và các đặc sủng.

Ngũ Tuần và Công giáo giống nhau ở điểm nào?

Nếu xét các Giáo hội Ngũ Tuần cổ điển tuyên xưng Thiên Chúa Ba Ngôi, Công giáo và Ngũ Tuần có một số nền tảng Kitô giáo quan trọng chung với nhau.

Hai bên cùng tin vào Thiên Chúa, Chúa Giêsu Kitô, sự chết và phục sinh của Người, Chúa Thánh Thần, Kinh Thánh, việc cầu nguyện, nhu cầu loan báo Tin Mừng và niềm hy vọng vào sự sống đời sau.

Cả hai cũng nhìn nhận rằng Chúa Thánh Thần hoạt động trong đời sống người tín hữu và có thể ban những ân huệ để xây dựng cộng đoàn.

Chính những nền tảng chung này đã tạo điều kiện để Công giáo và các đại diện Ngũ Tuần tiến hành đối thoại chính thức trong nhiều thập niên.

Ngũ Tuần và Công giáo khác nhau như thế nào?

Dù có nhiều điểm chung nền tảng, giữa hai truyền thống vẫn tồn tại những khác biệt rất lớn về Giáo hội học, thẩm quyền, Bí tích và đời sống phụng vụ. Có thể xem bối cảnh rộng hơn trong bài so sánh Công giáo và Tin Lành.

Nội dung	Công giáo	Ngũ Tuần cổ điển
Thẩm quyền đức tin	Kinh Thánh, Thánh Truyền và Huấn quyền	Đề cao Kinh Thánh như thẩm quyền tối cao
Cơ cấu Giáo hội	Giáo hoàng, giám mục, linh mục và phó tế trong cơ cấu phẩm trật	Thường do mục sư, trưởng lão hoặc ban lãnh đạo Hội Thánh điều hành; cấu trúc thay đổi tùy hệ phái
Các Bí tích	Bảy Bí tích	Thường đặc biệt thực hành báp têm bằng nước và Tiệc Thánh như các nghi lễ Chúa truyền
Báp têm	Có thể Rửa Tội trẻ em hoặc người lớn	Phần lớn thực hành báp têm cho người đã tuyên xưng đức tin, thường bằng cách dìm mình
Thánh Thể	Tuyên xưng Đức Kitô hiện diện thực sự; bánh và rượu trở thành Mình và Máu Chúa	Thông thường không có thần học biến đổi bản thể như Công giáo; cách hiểu Tiệc Thánh có thể khác giữa các hệ phái
Chúa Thánh Thần	Hoạt động trong toàn bộ đời sống Giáo hội và các Bí tích; có thể ban nhiều đặc sủng	Đặc biệt nhấn mạnh kinh nghiệm báp têm trong Thánh Linh và các ân tứ
Nói tiếng lạ	Không phải dấu chỉ bắt buộc cho thấy một người đã nhận Chúa Thánh Thần	Một số hệ phái xem đây là dấu chỉ ban đầu của báp têm trong Thánh Linh
Đức Maria và các thánh	Tôn kính Đức Maria và các thánh, xin các ngài chuyển cầu	Không thực hành việc cầu xin Đức Maria và các thánh chuyển cầu theo cách Công giáo
Phụng vụ	Thánh lễ có cấu trúc phụng vụ và Bí tích rõ ràng	Buổi nhóm thường linh hoạt hơn, chú trọng ca hát, cầu nguyện và giảng Kinh Thánh

Công giáo có công nhận phép Rửa của người Ngũ Tuần không?

Không thể trả lời chung cho mọi cộng đồng chỉ bằng tên “Ngũ Tuần”.

Trong đối thoại Công giáo–Ngũ Tuần, phía Công giáo nhìn nhận phép Rửa được cử hành bằng nước và nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.

Do phần lớn các hệ phái Ngũ Tuần cổ điển tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi và sử dụng công thức Ba Ngôi, phép Rửa của họ có thể được Công giáo nhìn nhận là thành sự khi các điều kiện cần thiết được đáp ứng.

Vì vậy, một người đã được rửa tội thành sự trong một Hội Thánh Ngũ Tuần Ba Ngôi khi gia nhập Công giáo không đương nhiên phải được Rửa Tội lại. Trường hợp cụ thể cần được kiểm tra dựa trên cách phép Rửa trước đó thực sự được cử hành.

Ngũ Tuần Nhất Thể là gì?

Một ngoại lệ rất quan trọng là các cộng đồng thường được gọi là Oneness Pentecostalism – Ngũ Tuần Nhất Thể.

Các nhóm này xuất phát từ môi trường Pentecostal nhưng không chấp nhận giáo lý Ba Ngôi theo cách của Kitô giáo Nicêa. Một số thực hành phép báp têm chỉ “nhân danh Chúa Giêsu” thay vì sử dụng công thức Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.

Do đó, không được lấy thần học của Ngũ Tuần Nhất Thể để áp cho toàn bộ Pentecostalism. Phần lớn các hệ phái Ngũ Tuần cổ điển vẫn tuyên xưng Thiên Chúa Ba Ngôi.

Từ góc nhìn Công giáo, phép rửa không sử dụng lời tuyên xưng Ba Ngôi thích hợp là vấn đề nghiêm trọng và không được xem tương đương với Bí tích Rửa Tội được cử hành theo công thức mà Đức Kitô truyền lại.

Ngũ Tuần có giống Cơ Đốc Phục Lâm không?

Không. Cả hai đều thuộc thế giới Tin Lành nhưng là hai truyền thống khác nhau.

Cơ Đốc Phục Lâm hình thành trong thế kỷ XIX và nổi bật với việc giữ Sabbath thứ Bảy, giáo lý liên quan đến sự tái lâm, tình trạng người chết và một số thực hành về sức khỏe. Có thể xem chi tiết tại bài Cơ Đốc Phục Lâm là gì và có phải Tin Lành không.

Ngũ Tuần phát triển mạnh từ đầu thế kỷ XX và nổi bật hơn bởi việc nhấn mạnh báp têm trong Thánh Linh, nói tiếng lạ, chữa lành và các ân tứ thiêng liêng.

Người Ngũ Tuần cũng không có đặc trưng giữ Sabbath thứ Bảy như Cơ Đốc Phục Lâm.

Người Ngũ Tuần có làm dấu Thánh Giá không?

Thông thường, không. Phần lớn các Hội Thánh Ngũ Tuần không thực hành nghi thức làm dấu Thánh Giá theo truyền thống Công giáo hoặc Chính Thống giáo.

Điều này phù hợp với xu hướng chung của nhiều cộng đồng Tin Lành Phúc Âm. Tuy nhiên, việc không làm dấu Thánh Giá không đồng nghĩa họ phủ nhận thập giá của Chúa Giêsu. Thập giá vẫn giữ vị trí trung tâm trong việc rao giảng về sự chết và ơn cứu độ nơi Đức Kitô.

Chủ đề này được giải thích sâu hơn trong bài đạo Tin Lành có làm dấu Thánh Giá không.

Giáo hội Phúc Âm Ngũ Tuần tại Việt Nam

Pentecostalism cũng hiện diện tại Việt Nam thông qua nhiều hoạt động truyền giáo và các cộng đồng Tin Lành khác nhau.

Một tổ chức tiêu biểu là Giáo hội Phúc Âm Ngũ Tuần Việt Nam, trước đây thường được gọi là Hội Thánh Phúc Âm Ngũ Tuần Việt Nam.

Tổ chức này được cấp đăng ký hoạt động tôn giáo vào năm 2009 và đến tháng 10 năm 2019 được Nhà nước Việt Nam công nhận là tổ chức tôn giáo.

Vì vậy, trong bối cảnh Việt Nam, khi hỏi “Hội Thánh Ngũ Tuần có phải Tin Lành không?”, câu trả lời không chỉ đúng về mặt thần học và lịch sử mà còn phù hợp với cách các cơ quan nghiên cứu và quản lý tôn giáo tại Việt Nam phân loại các tổ chức này trong cộng đồng Tin Lành.

Người Công giáo nên nhìn Hội Thánh Ngũ Tuần như thế nào?

Người Công giáo không cần phủ nhận những khác biệt thần học rất thực giữa hai truyền thống. Công giáo và Pentecostalism không có cùng quan niệm về Giáo hội, chức thánh, Bí tích, Thánh Thể, Thánh Truyền hay vai trò của Đức Maria và các thánh.

Nhưng điều đó cũng không đồng nghĩa nên gọi mọi tín hữu Ngũ Tuần là “tà đạo” hoặc phủ nhận căn tính Kitô hữu của các Giáo hội Ngũ Tuần cổ điển tuyên xưng Thiên Chúa Ba Ngôi.

Trên thực tế, Giáo hội Công giáo đã tiến hành Đối thoại Công giáo–Ngũ Tuần quốc tế từ năm 1972. Các cuộc đối thoại đã bàn về Chúa Thánh Thần, các đặc sủng, phép Rửa, việc trở thành Kitô hữu, truyền giáo, Giáo hội và nhiều vấn đề khác.

Mục đích không phải xóa bỏ những khác biệt hay tuyên bố hai bên đã trở thành một Giáo hội, mà nhằm hiểu nhau chính xác hơn, loại bỏ thành kiến và tìm kiếm những điểm có thể cùng làm chứng cho Đức Kitô.

Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với thái độ của Giáo hội Công giáo trong đối thoại đại kết: trung thành với đức tin của mình nhưng đồng thời tôn trọng những người Kitô hữu thuộc các truyền thống khác.

Những hiểu lầm thường gặp về Ngũ Tuần

Ngũ Tuần là một tôn giáo hoàn toàn khác Kitô giáo?

Không. Các hệ phái Ngũ Tuần cổ điển thuộc Kitô giáo và phần lớn nằm trong truyền thống Protestant – Tin Lành.

Tất cả người Ngũ Tuần đều nói tiếng lạ?

Không thể khẳng định như vậy. Nói tiếng lạ giữ vị trí quan trọng trong Pentecostalism, nhưng không phải mọi tín hữu đều có cùng kinh nghiệm và các hệ phái cũng có những cách giải thích khác nhau.

Tất cả người Ngũ Tuần đều không tin Ba Ngôi?

Sai. Phần lớn các Giáo hội Ngũ Tuần cổ điển tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi. Các cộng đồng Ngũ Tuần Nhất Thể là một nhánh riêng và không đại diện cho toàn bộ phong trào.

Ngũ Tuần chính là Canh Tân Đặc Sủng Công giáo?

Không. Hai phong trào có một số điểm gần nhau về việc chú trọng Chúa Thánh Thần và các đặc sủng, nhưng người Công giáo Đặc Sủng vẫn hoàn toàn thuộc Giáo hội Công giáo.

Mọi buổi nhóm Ngũ Tuần đều rất ồn ào và xuất thần?

Không. Có các cộng đồng thờ phượng rất sôi nổi, nhưng cũng có những Hội Thánh tương đối trang nghiêm và có trật tự. Không nên lấy một video trên mạng xã hội để đại diện cho hàng triệu tín hữu thuộc nhiều hệ phái và nền văn hóa khác nhau.

Câu hỏi thường gặp về Ngũ Tuần

Ngũ Tuần tiếng Anh là gì?

Lễ Ngũ Tuần tiếng Anh là Pentecost. Người hoặc Giáo hội thuộc phong trào Ngũ Tuần được gọi là Pentecostal.

Hội Thánh Ngũ Tuần thờ ai?

Các Giáo hội Ngũ Tuần cổ điển thờ phượng Thiên Chúa và tin vào Chúa Giêsu Kitô. Đa số tuyên xưng Thiên Chúa Ba Ngôi: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.

Ngũ Tuần có phải Tin Lành không?

Có. Pentecostalism thường được xếp trong truyền thống Protestant – Tin Lành. Tuy nhiên, Ngũ Tuần chỉ là một trong nhiều truyền thống thuộc thế giới Tin Lành.

Ngũ Tuần có tin Chúa Giêsu là Thiên Chúa không?

Các hệ phái Ngũ Tuần Ba Ngôi cổ điển tin Chúa Giêsu Kitô là Con Thiên Chúa và có thần tính. Cần phân biệt họ với một số nhánh Nhất Thể có cách trình bày thần học khác.

Người Ngũ Tuần có được Rửa Tội không?

Có. Phần lớn các Hội Thánh Ngũ Tuần thực hành báp têm bằng nước cho người đã tuyên xưng đức tin, thường bằng cách dìm toàn thân.

Người Ngũ Tuần có tin Chúa Thánh Thần không?

Có, và đây thậm chí là một trong những nét nổi bật nhất của Pentecostalism. Các Hội Thánh Ngũ Tuần đặc biệt nhấn mạnh hoạt động, quyền năng và các ân tứ của Chúa Thánh Thần trong đời sống Kitô hữu.

Công giáo và Ngũ Tuần có cùng một Giáo hội không?

Không. Hai bên là những truyền thống Giáo hội khác nhau và còn nhiều khác biệt thần học quan trọng. Tuy nhiên, Công giáo đã duy trì đối thoại chính thức với các đại diện Ngũ Tuần cổ điển trong nhiều thập niên.

Vậy cuối cùng Ngũ Tuần là gì?

Ngũ Tuần hay Pentecostalism là một phong trào Kitô giáo thuộc truyền thống Tin Lành, phát triển mạnh từ đầu thế kỷ XX và đặc biệt nhấn mạnh hoạt động của Chúa Thánh Thần, báp têm trong Thánh Linh, các ân tứ thiêng liêng, nói tiếng lạ, cầu nguyện và truyền giáo.

Tên gọi của phong trào xuất phát từ biến cố Chúa Thánh Thần hiện xuống vào ngày lễ Ngũ Tuần được thuật lại trong Công vụ Tông đồ, nhưng không nên nhầm phong trào Pentecostal hiện đại với chính ngày lễ Ngũ Tuần của Kitô giáo.

Phần lớn các Giáo hội Ngũ Tuần cổ điển tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi, Chúa Giêsu Kitô, Kinh Thánh và sự phục sinh. Vì thế, trong bối cảnh Việt Nam, nói rằng Hội Thánh Ngũ Tuần là một hệ phái hoặc truyền thống Tin Lành là cách hiểu cơ bản đúng.

Điều cần tránh là gom tất cả các cộng đồng mang chữ “Pentecostal” vào một nhóm hoàn toàn đồng nhất. Đặc biệt phải phân biệt Pentecostalism cổ điển với Ngũ Tuần Nhất Thể, cũng như phân biệt Hội Thánh Ngũ Tuần với phong trào Canh Tân Đặc Sủng trong Giáo hội Công giáo.

Nguồn tham khảo

Assemblies of God – Statement of Fundamental Truths và các tài liệu về Baptism in the Holy Spirit.

Dicastery for Promoting Christian Unity – International Catholic–Pentecostal Dialogue.

Report of the Catholic–Pentecostal International Dialogue: Perspectives on Koinonia; On Becoming a Christian; Do Not Quench the Spirit.

Pew Research Center – Global Christianity: Christian Movements and Denominations.

Các tài liệu nghiên cứu lịch sử về Azusa Street Revival và sự hình thành Pentecostalism hiện đại.

Ban Tôn giáo Chính phủ – thông tin về các tổ chức tôn giáo được công nhận tại Việt Nam.