Cơ Đốc Phục Lâm Là Gì? Có Phải Tin Lành Không?

Cơ Đốc Phục Lâm, tên tiếng Anh là Seventh-day Adventist, là một hệ phái Kitô giáo hình thành tại Hoa Kỳ vào thế kỷ XIX. Đây là một cộng đồng thuộc truyền thống Tin Lành (Protestant), tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi, Chúa Giêsu Kitô là Đấng Cứu Thế, Kinh Thánh là nền tảng đức tin và sự trở lại của Chúa Kitô vào ngày sau hết.

Điểm khiến Cơ Đốc Phục Lâm dễ được nhận ra nhất là tín hữu giữ ngày Sabbath vào thứ Bảy thay vì Chúa Nhật. Bên cạnh đó, hệ phái này còn có một số giáo lý đặc trưng liên quan đến sự quang lâm của Chúa Kitô, tình trạng con người sau khi chết, đền thánh trên trời và vai trò của Ellen G. White.

Vì vậy, nếu hỏi ngắn gọn Cơ Đốc Phục Lâm có phải Tin Lành không? thì câu trả lời là có. Tuy nhiên, đây không phải một hệ phái xuất hiện trực tiếp trong cuộc Cải cách thế kỷ XVI như Lutheran hay Reformed, mà hình thành từ phong trào phục hưng Kitô giáo tại Hoa Kỳ vào thế kỷ XIX và phát triển một số giáo lý riêng biệt.

Cơ Đốc Phục Lâm là gì?

Cơ Đốc Phục Lâm là cách gọi tiếng Việt của Seventh-day Adventist Church.

Tên gọi này phản ánh hai đặc điểm quan trọng của hệ phái:

• Seventh-day: “ngày thứ bảy”, nhấn mạnh việc giữ Sabbath vào thứ Bảy.
• Adventist: xuất phát từ Advent, nghĩa là sự đến hay sự quang lâm, thể hiện niềm mong đợi Chúa Giêsu Kitô trở lại.

Do đó, tên “Cơ Đốc Phục Lâm” có thể hiểu theo nghĩa khái quát là một cộng đồng Kitô hữu đặc biệt nhấn mạnh đến sự trở lại của Chúa Kitô.

Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm hiện tuyên xưng 28 tín điều căn bản. Các tín điều này bao gồm niềm tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi, công trình sáng tạo, bản tính và sứ mạng của Chúa Giêsu, ơn cứu độ, Hội Thánh, phép báp têm, Tiệc Thánh, ngày Sabbath, sự quang lâm, sự sống lại và trời mới đất mới.

Về những giáo lý Kitô giáo nền tảng như Ba Ngôi, thần tính của Chúa Giêsu, cái chết và sự phục sinh của Người, Cơ Đốc Phục Lâm có nhiều điểm chung với Công giáo và phần lớn các cộng đồng Tin Lành. Nếu muốn hiểu nền tảng của tín điều này theo Công giáo, có thể xem thêm bài Thiên Chúa Ba Ngôi là gì?.

Nguồn gốc của Cơ Đốc Phục Lâm

William Miller và phong trào chờ ngày Chúa trở lại

Nguồn gốc xa của Cơ Đốc Phục Lâm gắn với phong trào tôn giáo do William Miller, một tín hữu Baptist tại Hoa Kỳ, khởi xướng vào nửa đầu thế kỷ XIX.

Sau nhiều năm nghiên cứu các sách tiên tri trong Kinh Thánh, đặc biệt là sách Đaniel, Miller đi đến kết luận rằng sự trở lại của Chúa Kitô sắp xảy ra. Phong trào của ông thu hút hàng nghìn người thuộc nhiều cộng đồng Tin Lành khác nhau.

Một số người trong phong trào cuối cùng tin rằng biến cố này sẽ xảy ra vào ngày 22/10/1844.

“Sự thất vọng lớn” năm 1844

Khi ngày 22/10/1844 trôi qua mà Chúa Kitô không trở lại như mong đợi, những người theo phong trào Miller rơi vào một cuộc khủng hoảng lớn. Trong lịch sử Adventism, biến cố này thường được gọi là Great Disappointment – “Sự thất vọng lớn”.

Nhiều người rời bỏ phong trào. Một số nhóm khác tiếp tục nghiên cứu Kinh Thánh để tìm cách giải thích điều đã xảy ra.

Cần lưu ý rằng William Miller không phải người sáng lập trực tiếp Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm và ông cũng không trở thành thành viên của Giáo hội Seventh-day Adventist sau này. Phong trào Millerite là môi trường lịch sử mà từ đó nhiều nhóm Adventist khác nhau hình thành.

Hình thành Giáo hội Seventh-day Adventist

Một nhóm tín hữu sau năm 1844 tiếp tục nghiên cứu các chủ đề như sự tái lâm của Chúa Kitô, ngày Sabbath thứ Bảy và đền thánh trên trời.

Năm 1860, họ thống nhất sử dụng tên Seventh-day Adventist. Đến tháng 5/1863, Giáo hội Seventh-day Adventist được tổ chức chính thức tại Battle Creek, Michigan, Hoa Kỳ.

Ellen G. White là ai?

Ellen G. White là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất trong quá trình hình thành và phát triển Cơ Đốc Phục Lâm.

Bà cùng chồng là James White và nhiều nhân vật khác tham gia xây dựng phong trào sau biến cố năm 1844.

Người Cơ Đốc Phục Lâm tin rằng ơn tiên tri được biểu lộ trong sứ vụ của Ellen G. White. Theo tín điều chính thức của họ, những tác phẩm của bà có vai trò hướng dẫn, khích lệ và sửa dạy cộng đồng, trong khi Kinh Thánh vẫn được tuyên bố là tiêu chuẩn tối hậu để kiểm chứng mọi giáo lý và kinh nghiệm tôn giáo.

Điểm này cần được diễn đạt chính xác: người Cơ Đốc Phục Lâm không tuyên bố các tác phẩm của Ellen White thay thế Kinh Thánh. Tuy nhiên, họ dành cho sứ vụ và các tác phẩm của bà một thẩm quyền tôn giáo mà Công giáo cũng như phần lớn các hệ phái Kitô giáo khác không nhìn nhận theo cùng một cách.

Cơ Đốc Phục Lâm có phải Tin Lành không?

Có. Trong phân loại lịch sử và thần học Kitô giáo, Seventh-day Adventist Church là một hệ phái Protestant – Tin Lành.

Ngay chính Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm cũng trình bày mình như một cộng đồng Kitô giáo Protestant và tuyên xưng nguyên tắc Sola Scriptura – lấy Kinh Thánh làm thẩm quyền tối cao về giáo lý.

Cơ Đốc Phục Lâm chia sẻ với phần lớn Tin Lành nhiều điểm căn bản như:

• tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi;
• tin Chúa Giêsu Kitô là Con Thiên Chúa và là Đấng Cứu Thế;
• tin vào cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu;
• nhấn mạnh ơn cứu độ nhờ ân sủng Thiên Chúa và đức tin vào Chúa Kitô;
• đặt Kinh Thánh ở vị trí tối cao trong việc xác định giáo lý;
• thực hành truyền giáo và nghiên cứu Kinh Thánh;
• không công nhận quyền tối thượng của Đức Giáo hoàng;
• không có hệ thống bảy bí tích như Công giáo.

Tuy nhiên, thế giới Tin Lành rất đa dạng. Lutheran, Baptist, Methodist, Presbyterian, Pentecostal hay Seventh-day Adventist không hoàn toàn giống nhau.

Vì vậy, gọi Cơ Đốc Phục Lâm là “Tin Lành” là đúng về phân loại tổng quát, nhưng không nên từ đó suy ra rằng mọi giáo lý và thực hành của họ giống với tất cả các hệ phái Tin Lành khác.

Mày có thể xem thêm bài Công giáo và Tin Lành khác nhau như thế nào? để hiểu bối cảnh rộng hơn của các truyền thống Protestant.

Người Cơ Đốc Phục Lâm tin vào những gì?

1. Tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi

Cơ Đốc Phục Lâm hiện tuyên xưng một Thiên Chúa gồm Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.

Họ tin Chúa Giêsu Kitô là Thiên Chúa đời đời, đã nhập thể làm người, chịu chết trên thập giá, sống lại và sẽ trở lại trong vinh quang.

Đây là điểm rất quan trọng khi phân biệt Cơ Đốc Phục Lâm với những phong trào như Nhân Chứng Giê-hô-va, vốn có quan niệm khác căn bản về Thiên Chúa Ba Ngôi và thần tính của Chúa Giêsu.

2. Kinh Thánh là thẩm quyền tối cao

Cơ Đốc Phục Lâm chấp nhận Cựu Ước và Tân Ước của Kinh Thánh như Lời Chúa được linh hứng và là chuẩn mực tối cao của đức tin.

Đây là một điểm điển hình của truyền thống Protestant.

Ngược lại, Công giáo nhìn nhận Thánh Kinh và Thánh Truyền cùng thuộc một kho tàng đức tin được truyền lại từ các Tông đồ, trong khi quyền giải thích chính thức kho tàng ấy được trao cho Huấn quyền của Giáo hội.

3. Ơn cứu độ đến từ Chúa Giêsu Kitô

Cơ Đốc Phục Lâm dạy rằng con người là tội nhân và không thể tự cứu mình.

Ơn cứu độ là ân huệ Thiên Chúa ban qua Chúa Giêsu Kitô. Người tín hữu đáp lại bằng đức tin, sự hoán cải và một đời sống được biến đổi bởi Chúa Thánh Thần.

Việc tuân giữ các điều răn không được xem là phương tiện để con người tự kiếm lấy ơn cứu độ, nhưng là hoa trái của mối tương quan với Thiên Chúa.

4. Chúa Giêsu sẽ trở lại

Niềm mong đợi Second Coming – lần quang lâm thứ hai của Chúa Kitô nằm ngay trong tên gọi Adventist.

Cơ Đốc Phục Lâm tin Chúa Giêsu sẽ trở lại một cách thực sự, hữu hình và vinh quang. Biến cố này đánh dấu một bước quyết định trong việc hoàn tất lịch sử cứu độ.

Tuy nhiên, Giáo hội hiện nay không ấn định ngày cụ thể cho sự kiện này.

5. Giữ ngày Sabbath thứ Bảy

Đây là một trong những đặc điểm nổi bật nhất của Cơ Đốc Phục Lâm.

Họ cho rằng điều răn về Sabbath trong Mười Điều Răn vẫn đòi hỏi tín hữu giữ ngày thứ bảy trong tuần. Theo cách tính hiện nay, đó là thứ Bảy.

Sabbath được giữ từ hoàng hôn thứ Sáu đến hoàng hôn thứ Bảy, dành cho việc nghỉ ngơi, thờ phượng, cầu nguyện, học Kinh Thánh, sinh hoạt cộng đồng và phục vụ tha nhân.

Vì sao Cơ Đốc Phục Lâm giữ thứ Bảy còn Công giáo giữ Chúa Nhật?

Cả hai truyền thống đều dựa vào Kinh Thánh nhưng có cách hiểu khác nhau về tương quan giữa Sabbath của Cựu Ước và ngày Chúa Nhật của Kitô giáo.

Cơ Đốc Phục Lâm cho rằng ngày thứ bảy đã được Thiên Chúa thánh hóa từ công trình sáng tạo và được xác nhận trong điều răn về Sabbath. Vì thế, họ cho rằng ngày này tiếp tục phải được giữ.

Công giáo nhìn nhận giá trị của Sabbath nhưng cử hành Chúa Nhật – Ngày của Chúa vì đây là ngày Chúa Giêsu sống lại. Theo Giáo lý Công giáo, Chúa Nhật vừa là ngày thứ nhất của tuần, gợi lại công trình sáng tạo, vừa được hiểu như “ngày thứ tám”, biểu tượng cho công trình sáng tạo mới được khai mở bởi sự Phục Sinh.

Đây là khác biệt thần học thực sự, không đơn giản chỉ là hai bên chọn hai ngày khác nhau vì thói quen.

Để hiểu nền tảng của điều răn về ngày thánh, có thể đọc thêm bài Mười Điều Răn và ý nghĩa trong đời sống Kitô hữu.

6. Con người chết ở trong trạng thái “ngủ”

Cơ Đốc Phục Lâm không tin rằng linh hồn con người vốn có sự bất tử tự nhiên và tiếp tục sống có ý thức ngay sau khi thân xác chết.

Theo cách giải thích của họ, cái chết là một trạng thái vô thức giống như giấc ngủ. Người chết chờ sự sống lại khi Chúa Kitô trở lại.

Quan điểm này khác với Công giáo. Giáo hội Công giáo dạy rằng linh hồn thiêng liêng không bị tiêu diệt khi lìa khỏi thân xác và mỗi người trải qua phán xét riêng ngay sau khi chết, trước khi thân xác được phục sinh vào ngày sau hết.

7. Giáo lý về đền thánh trên trời và năm 1844

Một trong những giáo lý đặc trưng nhất của Cơ Đốc Phục Lâm liên quan đến đền thánh trên trời.

Sau biến cố năm 1844, một số người Adventist đi đến kết luận rằng lời tiên tri họ đã nghiên cứu không ám chỉ Chúa Kitô trở lại trái đất vào năm đó.

Theo thần học Cơ Đốc Phục Lâm về sau, năm 1844 đánh dấu việc Chúa Kitô bước vào giai đoạn cuối của chức vụ Thượng Tế nơi đền thánh trên trời, gắn với một quá trình thường được gọi là investigative judgment – phán xét điều tra.

Đây là giáo lý đặc trưng của Seventh-day Adventism và không phải giáo lý của Công giáo cũng như phần lớn các hệ phái Tin Lành khác.

8. Phép báp têm bằng cách dìm mình

Cơ Đốc Phục Lâm thực hành phép báp têm cho người đã có khả năng tuyên xưng đức tin và hoán cải.

Hình thức thông thường là dìm toàn thân trong nước.

Điều này khác với Công giáo, nơi Phép Rửa có thể được ban cho cả trẻ em và người trưởng thành, và việc đổ nước hoặc dìm trong nước đều có thể được sử dụng nếu cử hành đúng theo nghi thức của Giáo hội.

9. Tiệc Thánh và nghi thức rửa chân

Cơ Đốc Phục Lâm cử hành Lord’s Supper – Tiệc Thánh với bánh không men và nước nho, đồng thời thực hành nghi thức rửa chân dựa trên trình thuật Chúa Giêsu rửa chân cho các môn đệ trong Gioan 13.

Họ xem bánh và nước nho là những biểu tượng của Mình và Máu Chúa Kitô và thực hành hình thức open communion, nghĩa là những Kitô hữu tin vào Chúa Giêsu có thể được mời tham dự.

Điểm này khác rõ với Công giáo. Trong Bí tích Thánh Thể, Công giáo tuyên xưng rằng sau lời truyền phép, bánh và rượu thực sự trở thành Mình và Máu Chúa Kitô, dù những đặc tính bên ngoài của bánh và rượu vẫn tồn tại.

10. Chú trọng sức khỏe và lối sống

Cơ Đốc Phục Lâm nổi tiếng với việc nhấn mạnh một đời sống lành mạnh.

Tín hữu được khuyến khích tập thể dục, nghỉ ngơi hợp lý và ăn uống có lợi cho sức khỏe. Giáo hội khuyến khích sử dụng chế độ ăn lành mạnh, đồng thời yêu cầu tránh những thực phẩm mà họ cho rằng Kinh Thánh xếp vào nhóm “ô uế”.

Họ cũng chủ trương kiêng rượu, thuốc lá và việc sử dụng ma túy.

Nhiều tín hữu chọn ăn chay hoặc chế độ ăn chủ yếu từ thực vật, nhưng việc tất cả người Cơ Đốc Phục Lâm đều ăn chay là một hiểu lầm.

Cơ Đốc Phục Lâm và Công giáo khác nhau như thế nào?

Cơ Đốc Phục Lâm có làm dấu Thánh Giá không?

Việc làm dấu Thánh Giá không phải là một thực hành phụng vụ đặc trưng của Cơ Đốc Phục Lâm.

Điều này phù hợp với khuynh hướng chung của nhiều cộng đồng Protestant, nơi việc làm dấu Thánh Giá không được thực hành phổ biến như trong Công giáo và Chính Thống giáo.

Tuy nhiên, không làm dấu Thánh Giá không đồng nghĩa với việc phủ nhận cái chết của Chúa Giêsu trên thập giá. Cơ Đốc Phục Lâm đặt cái chết và sự phục sinh của Chúa Kitô ở vị trí trung tâm trong giáo lý cứu độ.

Chi tiết hơn về sự khác biệt này có thể xem tại bài Đạo Tin Lành có làm dấu Thánh Giá không?.

Cơ Đốc Phục Lâm tại Việt Nam

Theo tài liệu của cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo, Cơ Đốc Phục Lâm được truyền vào Việt Nam từ đầu thế kỷ XX, với cơ sở được gây dựng từ khoảng năm 1929.

Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm Việt Nam được Nhà nước Việt Nam công nhận tổ chức tôn giáo vào năm 2008.

Theo thông tin được Ban Tôn giáo Chính phủ công bố nhân Đại hội đồng lần thứ V năm 2026, Giáo hội hiện có 22 Hội thánh, 175 điểm nhóm tại nhiều tỉnh thành với khoảng hơn 20.000 tín hữu.

Tên gọi chính thức tại Việt Nam hiện nay là Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm Việt Nam.

Người Công giáo nên nhìn Cơ Đốc Phục Lâm như thế nào?

Từ góc nhìn Công giáo, việc tồn tại những khác biệt giáo lý không có nghĩa người Công giáo nên nhìn tín hữu thuộc các cộng đồng Kitô giáo khác bằng thái độ thù địch hoặc khinh miệt.

Công đồng Vaticanô II nhấn mạnh rằng những người tin vào Chúa Kitô và đã lãnh nhận Phép Rửa cách thành sự có một sự hiệp thông thực sự, dù chưa trọn vẹn, với Giáo hội Công giáo. Giáo hội kêu gọi người Công giáo đối thoại với các Kitô hữu khác bằng sự thật, tôn trọng và bác ái.

Điều này không đòi hỏi phải xóa nhòa khác biệt.

Giữa Công giáo và Cơ Đốc Phục Lâm vẫn tồn tại những khác biệt quan trọng về Thánh Truyền, Huấn quyền, ngày Chúa Nhật, các bí tích, Thánh Thể, tình trạng con người sau khi chết, Ellen G. White và giáo lý đền thánh năm 1844.

Thái độ đúng đắn là hiểu chính xác người khác tin gì, trình bày đức tin của mình trung thực và tránh gán cho họ những giáo lý mà họ không thực sự tin.

Những hiểu lầm thường gặp về Cơ Đốc Phục Lâm

Cơ Đốc Phục Lâm không tin Chúa Giêsu là Thiên Chúa?

Sai. Giáo hội Seventh-day Adventist hiện tuyên xưng Chúa Giêsu Kitô là Thiên Chúa đời đời, Ngôi Con trong Thiên Chúa Ba Ngôi.

Cơ Đốc Phục Lâm không phải Tin Lành?

Không chính xác. Cơ Đốc Phục Lâm được xếp trong truyền thống Protestant/Tin Lành, mặc dù có lịch sử và nhiều giáo lý đặc trưng riêng.

Người Cơ Đốc Phục Lâm đều ăn chay?

Không. Chế độ ăn thiên về thực vật được khuyến khích mạnh, nhưng không phải mọi tín hữu đều là người ăn chay.

Cơ Đốc Phục Lâm thờ Ellen G. White?

Không. Cơ Đốc Phục Lâm thờ phượng Thiên Chúa và tin vào Chúa Giêsu Kitô. Họ nhìn nhận Ellen G. White là người được ban ơn tiên tri, chứ không phải một đối tượng để thờ phượng.

Cơ Đốc Phục Lâm tiên đoán ngày tận thế?

Phong trào Millerite mà từ đó Adventism phát triển từng gắn với dự đoán năm 1844. Tuy nhiên, Seventh-day Adventist Church ngày nay không ấn định một ngày cụ thể cho việc Chúa Giêsu trở lại.

Câu hỏi thường gặp về Cơ Đốc Phục Lâm

Cơ Đốc Phục Lâm tiếng Anh là gì?

Tên tiếng Anh phổ biến là Seventh-day Adventist. Tổ chức toàn cầu mang tên Seventh-day Adventist Church.

Cơ Đốc Phục Lâm thờ ai?

Cơ Đốc Phục Lâm thờ phượng Thiên Chúa Ba Ngôi: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Chúa Giêsu Kitô giữ vị trí trung tâm trong đức tin và giáo lý cứu độ của họ.

Cơ Đốc Phục Lâm có tin Chúa Giêsu không?

Có. Họ tin Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa, đã nhập thể, chịu chết vì tội lỗi nhân loại, sống lại và sẽ trở lại.

Cơ Đốc Phục Lâm có phải Kitô giáo không?

Có. Seventh-day Adventist Church là một hệ phái Kitô giáo thuộc truyền thống Protestant.

Cơ Đốc Phục Lâm có phải Tin Lành không?

Có. Tuy nhiên, đây là một nhánh Adventist hình thành tại Hoa Kỳ vào thế kỷ XIX và có một số giáo lý khác với các hệ phái Tin Lành phổ biến như Baptist, Lutheran hay Methodist.

Tại sao Cơ Đốc Phục Lâm đi nhà thờ vào thứ Bảy?

Vì họ tin điều răn về Sabbath yêu cầu dành ngày thứ bảy làm ngày thánh. Sabbath của họ được tính từ hoàng hôn thứ Sáu đến hoàng hôn thứ Bảy.

Cơ Đốc Phục Lâm có ăn thịt heo không?

Theo giáo lý về lối sống và sức khỏe, Cơ Đốc Phục Lâm chủ trương tránh những động vật được phân loại là “ô uế” trong các quy định Kinh Thánh, trong đó có thịt heo. Nhiều tín hữu còn lựa chọn chế độ ăn chay hoặc chủ yếu từ thực vật.

Cơ Đốc Phục Lâm có uống rượu không?

Giáo hội chủ trương tín hữu kiêng đồ uống có cồn, thuốc lá và các chất gây nghiện.

Vậy cuối cùng Cơ Đốc Phục Lâm là gì?

Cơ Đốc Phục Lâm là một hệ phái Kitô giáo thuộc truyền thống Tin Lành, được tổ chức chính thức tại Hoa Kỳ năm 1863 và hiện có mặt tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Họ cùng Công giáo và phần lớn Kitô hữu tuyên xưng nhiều niềm tin nền tảng như Thiên Chúa Ba Ngôi, Chúa Giêsu Kitô là Đấng Cứu Thế, sự chết và phục sinh của Người cũng như niềm hy vọng về sự sống đời đời.

Tuy nhiên, Cơ Đốc Phục Lâm có những nét thần học riêng rất rõ: giữ Sabbath thứ Bảy, quan niệm cái chết như trạng thái vô thức cho tới sự sống lại, vai trò đặc biệt của Ellen G. White và giáo lý về đền thánh trên trời gắn với năm 1844.

Vì thế, câu trả lời chính xác nhất cho câu hỏi “Cơ Đốc Phục Lâm có phải Tin Lành không?” là: Có, nhưng đó là một nhánh Tin Lành có lịch sử và hệ thống giáo lý đặc trưng riêng, không nên đồng nhất hoàn toàn với mọi hệ phái Protestant khác.

Nguồn tham khảo

Thông tin trong bài được đối chiếu từ các nguồn chính thức và tài liệu tham khảo gồm: General Conference of Seventh-day Adventists – 28 Fundamental Beliefs; Adventist.org – History of Seventh-day Adventists; Adventist.org – The Sabbath, Gift of Prophecy, Death and Resurrection, Christian Behavior và Christ’s Ministry in the Heavenly Sanctuary; Giáo lý Hội Thánh Công giáo; Công đồng Vaticanô II – Unitatis Redintegratio; cùng tài liệu của Ban Tôn giáo Chính phủ Việt Nam về Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm.