Chính Thống Giáo Là Gì? Khác Công Giáo Như Thế Nào?

Khi nhắc đến Kitô giáo, nhiều người Việt Nam thường quen thuộc với Công giáo và Tin Lành hơn, trong khi Chính Thống Giáo vẫn còn là một khái niệm khá xa lạ. Trên thực tế, Chính Thống Giáo Đông phương là một trong những truyền thống Kitô giáo lớn và cổ xưa nhất thế giới, cùng chia sẻ với Công giáo một phần rất lớn di sản đức tin của Hội Thánh thời các Tông đồ.

Chính Thống Giáo tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi, Đức Giêsu Kitô là Thiên Chúa thật và người thật, có hàng giám mục và linh mục, cử hành Thánh Thể, tôn kính Đức Maria và các thánh, đồng thời duy trì sự kế vị Tông đồ. Vì vậy, nếu chỉ nhìn vào những điểm nền tảng, Chính Thống Giáo gần với Công giáo hơn rất nhiều so với nhiều hệ phái Kitô giáo xuất hiện sau này.

Tuy nhiên, giữa hai bên vẫn tồn tại những khác biệt quan trọng về quyền tối thượng của Giáo hoàng, cơ cấu Giáo hội, tín điều Filioque, cách hiểu về quyền bất khả ngộ, kỷ luật giáo sĩ, hôn nhân và một số tín điều được Công giáo xác định trong thiên niên kỷ thứ hai. Những khác biệt này là lý do Công giáo và Chính Thống Giáo hiện vẫn chưa ở trong tình trạng hiệp thông trọn vẹn.

Nếu muốn hiểu bối cảnh rộng hơn của Kitô giáo, bạn có thể đọc thêm bài Sự khác nhau giữa Thiên Chúa Giáo và Công giáo.

Chính Thống Giáo là gì?

Chính Thống Giáo trong phạm vi bài viết này dùng để chỉ Eastern Orthodox Church – Chính Thống Giáo Đông phương, một cộng đồng các Giáo hội Kitô giáo có nguồn gốc từ truyền thống Kitô giáo Đông phương của Đế quốc La Mã và Byzantine.

Tên gọi “Orthodox” bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp và thường được hiểu theo nghĩa giữ gìn đức tin hay việc phụng thờ đúng đắn. Các Giáo hội Chính Thống tự nhìn nhận mình là những Giáo hội tiếp nối đức tin, phụng vụ và truyền thống của Hội Thánh thời các Tông đồ và các Công đồng chung đầu tiên.

Một điểm rất quan trọng là Chính Thống Giáo không phải một Giáo hội tập trung dưới quyền một vị lãnh đạo duy nhất giống mô hình Giáo hội Công giáo. Chính Thống Giáo bao gồm nhiều Giáo hội địa phương tự quản, thường được gọi là các Giáo hội autocephalous – nghĩa là “tự trị về người đứng đầu”.

Có thể kể đến các Giáo hội như Chính Thống Constantinople, Alexandria, Antiochia, Jerusalem, Nga, Serbia, Romania, Bulgaria, Georgia, Hy Lạp và một số Giáo hội Chính Thống khác.

Thượng phụ Đại kết Constantinople giữ vị trí danh dự hàng đầu trong thế giới Chính Thống và thường được diễn tả bằng thuật ngữ Latin primus inter pares – “người thứ nhất giữa những người ngang hàng”. Tuy nhiên, vị Thượng phụ này không có quyền tài phán phổ quát trên toàn bộ các Giáo hội Chính Thống theo cách Giáo hoàng có quyền trên Giáo hội Công giáo.

Không nên nhầm Chính Thống Đông phương với Chính Thống Cổ Đông phương

Một nhầm lẫn khá phổ biến là gom tất cả các Giáo hội có chữ “Orthodox” thành một nhóm. Thực tế, cần phân biệt Eastern Orthodox – Chính Thống Đông phương với nhóm thường được gọi là Oriental Orthodox – Chính Thống Cổ Đông phương.

Nhóm Oriental Orthodox bao gồm các truyền thống như Coptic, Syriac, Armenian, Ethiopian và Eritrean. Những Giáo hội này có lịch sử phân ly liên quan đến các tranh luận Kitô học sau Công đồng Chalcedon năm 451, tức sớm hơn nhiều so với sự phân ly giữa Roma và Constantinople.

Do đó, khi bài viết này nhắc đến “Chính Thống Giáo”, đối tượng chính là Eastern Orthodox Church.

Công giáo và Chính Thống Giáo từng là một hay không?

Trong thiên niên kỷ đầu tiên của Kitô giáo, các Giáo hội Đông phương và Tây phương vẫn sống trong một sự hiệp thông căn bản về đức tin và đời sống bí tích, mặc dù đã tồn tại nhiều khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, thần học và cách tổ chức Giáo hội.

Ở Tây phương, Roma ngày càng trở thành trung tâm quan trọng của Kitô giáo Latin. Trong khi đó, tại Đông phương phát triển mạnh các trung tâm như Constantinople, Alexandria, Antiochia và Jerusalem.

Qua nhiều thế kỷ, khoảng cách giữa Đông và Tây ngày càng lớn. Những bất đồng xoay quanh nhiều vấn đề như quyền của Giám mục Roma, việc thêm từ Filioque vào Kinh Tin Kính tại Tây phương, những khác biệt phụng vụ cũng như các yếu tố văn hóa và chính trị.

Đại Ly giáo năm 1054 là gì?

Năm 1054 thường được xem là dấu mốc của cuộc Đại Ly giáo Đông – Tây giữa Roma và Constantinople.

Tuy nhiên, nói rằng “Giáo hội tách đôi hoàn toàn vào đúng năm 1054” là cách diễn đạt quá đơn giản. Sự xa cách giữa Đông và Tây đã hình thành trong nhiều thế kỷ và tiếp tục sâu sắc thêm sau đó.

Năm 1054, phái đoàn của Giáo hoàng và Thượng phụ Michael Cerularius tại Constantinople đã đưa ra những án tuyệt thông liên quan đến nhau. Những biến cố này về sau trở thành biểu tượng nổi bật của cuộc ly giáo.

Đáng chú ý, trong Tuyên bố chung Công giáo – Chính Thống năm 1965, Giáo hoàng Phaolô VI và Thượng phụ Athenagoras I nhìn nhận rằng các án phạt năm 1054 vốn hướng đến những cá nhân liên quan, chứ không được dự định như một hành động chính thức cắt đứt toàn bộ sự hiệp thông giữa hai Giáo hội.

Ngày 7/12/1965, hai bên đã cùng loại bỏ khỏi ký ức Giáo hội những án tuyệt thông của năm 1054. Tuy nhiên, hành động này không đồng nghĩa với việc Công giáo và Chính Thống Giáo đã tái lập hiệp thông trọn vẹn. Những vấn đề thần học và Giáo hội học quan trọng vẫn cần tiếp tục đối thoại.

Chính Thống Giáo và Công giáo giống nhau ở điểm nào?

Dù đã xa cách gần một thiên niên kỷ, Công giáo và Chính Thống Giáo vẫn có một nền tảng đức tin chung rất lớn.

1. Cùng tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi

Cả hai cùng tuyên xưng một Thiên Chúa duy nhất trong Ba Ngôi: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.

Hai truyền thống cũng cùng tuyên xưng Đức Giêsu Kitô là Thiên Chúa thật và người thật, chịu đóng đinh, chịu chết, sống lại và sẽ trở lại trong vinh quang.

2. Cùng có nguồn gốc Tông truyền

Cả Công giáo và Chính Thống Giáo đều đặt vai trò của các Giám mục trong sự liên tục với các Tông đồ thông qua sự kế vị Tông đồ.

Đây là một trong những lý do Công đồng Vatican II khẳng định các Giáo hội Đông phương tuy chưa hiệp thông trọn vẹn với Roma nhưng vẫn có các bí tích đích thực, đặc biệt là chức linh mục và Bí tích Thánh Thể.

3. Cùng đặt Thánh Thể ở trung tâm đời sống Giáo hội

Đối với cả hai truyền thống, Thánh Thể không đơn thuần là một nghi thức tưởng niệm mang tính biểu tượng. Thánh Thể là trung tâm của đời sống phụng vụ và là sự tham dự thực sự vào Mình và Máu Đức Kitô.

4. Đều có bảy bí tích hay các Mầu nhiệm Thánh

Công giáo xác định rõ bảy Bí tích gồm Rửa tội, Thêm sức, Thánh Thể, Hòa giải, Xức dầu bệnh nhân, Truyền chức thánh và Hôn phối.

Trong Chính Thống Giáo, thuật ngữ thường dùng là Holy Mysteries – các Mầu nhiệm Thánh. Bảy bí tích cũng thường được kể tương ứng, mặc dù truyền thống Chính Thống không muốn giới hạn toàn bộ đời sống mầu nhiệm của Giáo hội chỉ vào con số bảy.

5. Cùng tôn kính Đức Maria và các thánh

Khác với nhiều hệ phái Tin Lành, Chính Thống Giáo có lòng tôn kính rất sâu sắc đối với Đức Maria, được gọi bằng danh hiệu Hy Lạp Theotokos – Mẹ Thiên Chúa.

Các thánh, các Thánh Giáo phụ, các vị tử đạo và truyền thống đan tu cũng giữ vị trí đặc biệt trong đời sống thiêng liêng Chính Thống.

Nếu muốn so sánh thêm với nhánh Kitô giáo xuất hiện trong thời Cải cách, có thể xem bài Công giáo và Tin Lành: Giáo lý, thực hành và tổ chức.

Chính Thống Giáo và Công giáo khác nhau như thế nào?

Khác biệt lớn nhất: quyền của Giáo hoàng

Đây có lẽ là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ giữa Công giáo và Chính Thống Giáo.

Giáo hội Công giáo tin rằng Giám mục Roma, với tư cách người kế vị Thánh Phêrô, có một chức vụ đặc biệt đối với toàn thể Giáo hội. Giáo luật Công giáo xác định Giáo hoàng có quyền tối cao, đầy đủ, trực tiếp và phổ quát trong Giáo hội.

Chính Thống Giáo cũng nhìn nhận trong truyền thống cổ của Giáo hội từng tồn tại một hình thức primacy – quyền hay vị trí đứng đầu – nhưng không chấp nhận cách hiểu rằng Giám mục Roma có quyền tài phán trực tiếp và phổ quát trên tất cả các Giáo hội địa phương như giáo lý Công giáo hiện nay.

Trong Chính Thống Giáo, tính synodality – công đồng có vai trò rất lớn. Các Giám mục cùng nhau điều hành Giáo hội trong các Thượng Hội đồng, trong khi vị đứng đầu không được hiểu theo mô hình một quyền lực tuyệt đối đứng trên toàn thể hàng Giám mục.

Đối thoại Công giáo – Chính Thống trong những thập niên gần đây vì thế dành rất nhiều sự chú ý cho mối quan hệ giữa primacy – quyền đứng đầu và synodality – tính công đồng.

Chính Thống Giáo có công nhận Giáo hoàng không?

Nếu “công nhận” có nghĩa là thừa nhận Giám mục Roma tồn tại và từng giữ một vị trí đặc biệt trong Giáo hội cổ, câu trả lời cần được hiểu theo nghĩa lịch sử và thần học phức tạp hơn một chữ “không”.

Nhưng nếu câu hỏi là Chính Thống Giáo có công nhận quyền tối thượng phổ quát và quyền tài phán hiện nay của Giáo hoàng theo giáo lý Công giáo hay không, thì câu trả lời là không.

Tương tự, Chính Thống Giáo không tiếp nhận tín điều về sự bất khả ngộ của Giáo hoàng được Công đồng Vatican I xác định.

Cũng cần hiểu rằng “Giáo hoàng bất khả ngộ” không có nghĩa Giáo hoàng không bao giờ có thể sai trong mọi phát biểu hay quyết định cá nhân. Theo giáo lý Công giáo, đặc sủng này chỉ áp dụng trong những điều kiện rất cụ thể khi ngài, với tư cách Mục tử và Thầy dạy tối cao của toàn thể tín hữu, xác định cách chung quyết một giáo lý thuộc đức tin hoặc luân lý.

Filioque là gì và tại sao Công giáo với Chính Thống Giáo bất đồng?

Filioque là một từ Latin có nghĩa là “và bởi Đức Chúa Con”.

Bản Kinh Tin Kính được tuyên xưng tại Constantinople năm 381 nói Chúa Thánh Thần “bởi Đức Chúa Cha mà ra”. Trong truyền thống Latin, về sau xuất hiện công thức nói Chúa Thánh Thần “bởi Đức Chúa Cha và Đức Chúa Con mà ra”.

Việc đưa cụm từ này vào Kinh Tin Kính trong phụng vụ Latin trở thành một trong những điểm bất đồng nổi tiếng giữa Đông và Tây.

Giáo lý Công giáo hiện nay cũng thừa nhận rằng từ Filioque không nằm trong bản Kinh Tin Kính Constantinople năm 381 và việc đưa cụm từ này vào Kinh Tin Kính Latin vẫn là một điểm bất đồng với các Giáo hội Chính Thống.

Tuy nhiên, vấn đề không nên được giản lược thành chuyện “bên nào tin Chúa Thánh Thần khác bên nào”. Hai truyền thống có những cách diễn đạt thần học khác nhau về tương quan giữa Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Giáo lý Công giáo cũng nhìn nhận truyền thống Đông phương nhấn mạnh Chúa Cha là nguồn nguyên thủy và diễn tả Chúa Thánh Thần đến từ Chúa Cha qua Chúa Con.

Phụng vụ Chính Thống Giáo khác Thánh lễ Công giáo như thế nào?

Người Công giáo lần đầu bước vào một nhà thờ Chính Thống thường cảm nhận sự khác biệt rất rõ về không gian và cách cử hành phụng vụ.

Một nhà thờ Chính Thống thường nổi bật với iconostasis – bức bình phong các thánh tượng ngăn khu vực cung thánh với phần dành cho cộng đoàn. Các thánh tượng – icons – giữ vai trò rất quan trọng trong thần học và đời sống phụng vụ Chính Thống.

Thánh ca thường được hát xuyên suốt phụng vụ. Nhang được sử dụng nhiều, các cử chỉ cúi mình và làm dấu Thánh Giá xuất hiện thường xuyên. Phụng vụ Thánh Gioan Kim Khẩu là một trong những hình thức được sử dụng phổ biến.

Trong Thánh Thể, Chính Thống Giáo thường sử dụng bánh có men. Truyền thống Latin của Công giáo sử dụng bánh không men. Tuy nhiên, không nên biến điều này thành sự khác biệt tuyệt đối giữa “Công giáo” và “Chính Thống”, bởi trong Giáo hội Công giáo còn có nhiều Giáo hội Công giáo Đông phương với các truyền thống phụng vụ riêng.

Linh mục Chính Thống Giáo có được lấy vợ không?

Một người nam đã kết hôn có thể được truyền chức linh mục trong Chính Thống Giáo, với những điều kiện theo kỷ luật Giáo hội. Tuy nhiên, một người đã được truyền chức khi còn độc thân không thể sau đó kết hôn rồi tiếp tục thi hành chức vụ linh mục theo cách thông thường.

Các Giám mục Chính Thống thông thường được chọn từ hàng giáo sĩ độc thân hoặc đan sĩ.

Trong khi đó, ở Giáo hội Công giáo Latin, các linh mục theo kỷ luật thông thường sống đời độc thân. Nhưng cũng cần lưu ý rằng Công giáo không chỉ có nghi lễ Latin; trong một số Giáo hội Công giáo Đông phương, truyền thống truyền chức linh mục cho người nam đã kết hôn vẫn tồn tại.

Vì vậy, nói đơn giản rằng “Công giáo cấm linh mục lấy vợ còn Chính Thống cho phép” là chưa đủ chính xác.

Chính Thống Giáo có cho phép ly hôn và tái hôn không?

Cả Công giáo và Chính Thống Giáo đều nhìn nhận hôn nhân Kitô giáo là một giao ước thiêng liêng và lý tưởng của hôn nhân là sự kết hợp bền vững suốt đời.

Tuy nhiên, kỷ luật thực hành có sự khác biệt.

Giáo hội Công giáo không nhìn nhận việc giải thể một hôn nhân bí tích thành sự và hoàn hợp. Trong những trường hợp thích hợp, tòa án Giáo hội có thể tuyên bố một cuộc hôn nhân vô hiệu ngay từ đầu nếu những điều kiện cần thiết để hôn nhân thành sự thực tế đã không tồn tại.

Trong Chính Thống Giáo, mặc dù ly hôn được xem là một bi kịch và trái với lý tưởng ban đầu của hôn nhân, một số trường hợp có thể được phép kết hôn lần thứ hai, và trong một số hoàn cảnh thậm chí lần thứ ba, dựa trên nguyên tắc mục vụ thường được gọi là economia.

Nghi thức hôn nhân lần sau mang sắc thái sám hối rõ hơn so với hôn nhân lần đầu.

Chính Thống Giáo có tôn kính Đức Mẹ không?

Có, và ở mức độ rất sâu sắc.

Đức Maria được Chính Thống Giáo tôn kính với tước hiệu Theotokos – Mẹ Thiên Chúa. Các lễ kính Đức Maria, các thánh tượng Đức Mẹ và những bài thánh ca kính Đức Maria có vị trí rất nổi bật trong truyền thống Byzantine.

Chính Thống Giáo cũng cử hành lễ Dormition – Đức Mẹ An nghỉ – vào ngày 15 tháng 8, một lễ có nhiều điểm tương đồng về nội dung với Lễ Đức Mẹ Lên Trời trong Công giáo.

Tuy nhiên, Chính Thống Giáo không tiếp nhận tất cả các cách xác định tín điều về Đức Maria được Giáo hội Công giáo công bố trong thiên niên kỷ thứ hai theo cùng một hình thức thần học.

Công giáo có công nhận Bí tích của Chính Thống Giáo không?

Có. Đây là một điểm rất quan trọng khi tìm hiểu quan điểm chính thức của Giáo hội Công giáo về Chính Thống Giáo.

Sắc lệnh Unitatis Redintegratio của Công đồng Vatican II khẳng định rằng các Giáo hội Đông phương tuy tách khỏi sự hiệp thông trọn vẹn với Roma nhưng vẫn có các bí tích đích thực, đặc biệt nhờ sự kế vị Tông đồ, chức linh mục và Bí tích Thánh Thể.

Bởi vậy, không nên đặt Chính Thống Giáo vào cùng một nhóm thần học với các cộng đồng Kitô giáo không duy trì chức Giám mục Tông truyền hoặc không có Bí tích Truyền chức được Công giáo nhìn nhận là thành sự.

Người Công giáo có thể dự phụng vụ Chính Thống Giáo không?

Một người Công giáo có thể hiện diện tại một buổi Divine Liturgy – Phụng vụ Thánh của Chính Thống Giáo để tham dự với thái độ tôn trọng hoặc trong những hoàn cảnh thích hợp.

Tuy nhiên, việc rước lễ là vấn đề khác. Công giáo và Chính Thống Giáo hiện chưa có hiệp thông Thánh Thể trọn vẹn, nên không nên hiểu việc tham dự phụng vụ đồng nghĩa với quyền tự do rước lễ ở Giáo hội bên kia.

Giáo luật Công giáo có một số quy định ngoại lệ cho việc lãnh nhận Bí tích Hòa giải, Thánh Thể và Xức dầu từ thừa tác viên của các Giáo hội có bí tích thành sự trong những hoàn cảnh cụ thể. Tuy nhiên, người tín hữu còn phải tôn trọng kỷ luật bí tích của chính Giáo hội Chính Thống nơi mình hiện diện.

Trong thực tế mục vụ thông thường, một người Công giáo không nên tự ý tiến lên rước lễ tại nhà thờ Chính Thống chỉ vì hai bên đều tin vào sự hiện diện thật của Đức Kitô trong Thánh Thể.

Chính Thống Giáo có phải Tin Lành không?

Không.

Chính Thống Giáo đã tồn tại từ rất lâu trước cuộc Cải cách Tin Lành thế kỷ XVI. Chính Thống Giáo có hàng Giám mục, chức linh mục, kế vị Tông đồ, Thánh Thể, các Mầu nhiệm Thánh, đời sống đan tu, việc tôn kính Đức Maria, các thánh và thánh tượng.

Về lịch sử và cấu trúc bí tích, Chính Thống Giáo gần với Công giáo hơn rất nhiều so với phần lớn các hệ phái Tin Lành.

Công giáo có coi người Chính Thống là Kitô hữu không?

Có. Người Chính Thống là các Kitô hữu đã được Rửa tội và thuộc những Giáo hội mang một phần rất lớn di sản đức tin chung của Kitô giáo cổ truyền.

Sự khác biệt giữa hai bên là có thật và không nên bị làm nhẹ đi, nhưng cũng không đúng khi mô tả Chính Thống Giáo như một tôn giáo hoàn toàn khác với Kitô giáo Công giáo.

Công đồng Vatican II đặc biệt nhấn mạnh đến mối liên hệ rất gần gũi giữa Công giáo và các Giáo hội Đông phương thông qua đời sống bí tích, truyền thống phụng vụ, các Giáo phụ và đời sống đan tu.

Công giáo và Chính Thống Giáo hiện nay có còn đối thoại không?

Có. Sau nhiều thế kỷ căng thẳng, quan hệ giữa hai bên đã được cải thiện đáng kể trong thời hiện đại.

Một dấu mốc đặc biệt là cuộc gặp giữa Giáo hoàng Phaolô VI và Thượng phụ Athenagoras I, dẫn đến việc hai bên cùng loại bỏ khỏi ký ức Giáo hội các án tuyệt thông năm 1054 vào năm 1965.

Các cuộc đối thoại thần học chính thức sau đó tập trung đặc biệt vào những vấn đề như tính công đồng và quyền đứng đầu trong Giáo hội.

Đến năm 2025, nhân kỷ niệm 60 năm Tuyên bố chung năm 1965, Giáo hoàng Lêô XIV và Thượng phụ Đại kết Bartholomew I tiếp tục tuyên bố mong muốn tiến những bước mới trên con đường hướng tới sự hiệp nhất Kitô giáo.

Điều đó không có nghĩa những khác biệt thần học đã được giải quyết, nhưng cho thấy quan hệ hiện nay khác rất xa thời kỳ đối đầu trong quá khứ.

Tóm lại, Chính Thống Giáo khác Công giáo ở đâu?

Nếu phải tóm tắt ngắn gọn, Chính Thống Giáo và Công giáo không phải hai tôn giáo hoàn toàn xa lạ. Hai bên có chung nguồn gốc trong Kitô giáo Tông truyền và chia sẻ nhiều điều căn bản: đức tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi, Đức Giêsu Kitô, Kinh Thánh, các Công đồng đầu tiên, hàng giáo phẩm Tông truyền, Thánh Thể, các bí tích, Đức Maria và các thánh.

Khác biệt quan trọng nhất nằm ở cách hiểu về cơ cấu và quyền bính trong Giáo hội. Công giáo nhìn nhận vai trò phổ quát của Giáo hoàng – người kế vị Thánh Phêrô – trong khi Chính Thống Giáo nhấn mạnh mô hình các Giáo hội địa phương hiệp thông với nhau và được điều hành theo tính công đồng.

Bên cạnh đó còn có những khác biệt về Filioque, quyền bất khả ngộ của Giáo hoàng, một số tín điều được xác định sau cuộc phân ly, kỷ luật hôn nhân, đời sống giáo sĩ và truyền thống phụng vụ.

Dù chưa đạt đến hiệp thông trọn vẹn, Công giáo nhìn nhận Chính Thống Giáo có các bí tích đích thực và một di sản phụng vụ, thần học, tu đức vô cùng phong phú. Vì thế, khi tìm hiểu sự khác biệt giữa hai bên, điều phù hợp nhất không phải là xem ai như một “tôn giáo khác”, mà là đặt vấn đề trong bối cảnh của một Kitô giáo từng hiệp thông trong thiên niên kỷ đầu nhưng đã trải qua một lịch sử phân ly lâu dài.

Câu hỏi thường gặp về Chính Thống Giáo

Chính Thống Giáo thờ ai?

Chính Thống Giáo thờ phượng một Thiên Chúa duy nhất trong Ba Ngôi: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Đức Giêsu Kitô được tuyên xưng là Con Thiên Chúa, Thiên Chúa thật và người thật.

Chính Thống Giáo có Đức Mẹ không?

Có. Chính Thống Giáo tôn kính Đức Maria rất sâu sắc và gọi Mẹ là Theotokos – Mẹ Thiên Chúa.

Chính Thống Giáo có các thánh không?

Có. Việc kính nhớ các thánh, các Tông đồ, các Thánh Giáo phụ và các vị tử đạo là một phần quan trọng của đời sống Chính Thống.

Chính Thống Giáo có bảy Bí tích không?

Thông thường bảy Mầu nhiệm Thánh tương ứng với bảy Bí tích của Công giáo được kể đến. Tuy nhiên, thần học Chính Thống không nhất thiết giới hạn toàn bộ tính bí tích của đời sống Giáo hội vào đúng con số bảy.

Chính Thống Giáo có Giáo hoàng không?

Không có một Giáo hoàng với quyền tài phán phổ quát giống Giáo hội Công giáo. Thượng phụ Đại kết Constantinople có vị trí danh dự đặc biệt và thường được gọi là “người thứ nhất giữa những người ngang hàng”.

Công giáo và Chính Thống Giáo đã hiệp nhất chưa?

Chưa. Hai bên đã cải thiện quan hệ đáng kể và đang tiếp tục đối thoại thần học, nhưng hiện vẫn chưa có sự hiệp thông trọn vẹn về Giáo hội và Thánh Thể.

Nguồn tham khảo

• Vatican – Unitatis Redintegratio, Sắc lệnh về Đại kết
• Vatican – Catechism of the Catholic Church, các số 246–248 về Filioque
• Tuyên bố chung Công giáo – Chính Thống ngày 7/12/1965
• Orthodox Church in America – The Sacraments
• Orthodox Church in America – Cơ cấu của Giáo hội Chính Thống